راهکارهای داشتن شیوه زندگی سالم برای پیشگیری و کنترل اضافه وزن و چاقی کودکان و نوجوانان

1- پیروی از یک برنامه غذایی متنوع و متعادل برای کودکان و نوجوانان

پیروی از یک برنامه غذایی متعادل به همراه مصرف مواد غذایی متنوع بر اساس گروه های غذایی و جایگزین های آنها شامل انواع میوه ها،سبزی ها،غلات کامل،لبنیات کم چرب،انواع گوشت ها(قرمز،مرغ،ماهی،طیور)،انواع حبوبات و تخم مرغ بهترین راه برای تامین مواد مغذی و اساسی مورد نیاز بدن است.

ü استفاده از میان وعده های غذایی با ارزش غذایی مناسب شامل انواع میوه ها و سبزی های تازه مانند توت فرنگی هندوانه، مرکبات، کیوی و یا هر نوع میوه دیگری که در دسترس است

ü استفاده از انواع سبزی ها در وعده های غذایی اصلی مانند انواع سالادها، آش ها، خورشت ها، سوپ ها، خوراک سبزیجات و انواع پلو

ü محدود کردن استفاده از میان وعده های غذایی با ارزش تغذیه ای کم از جمله فرآورده های غلات حجیم شده، شکلات، چیپس، پاستیل، چوب شور، آب نبات و..... نوشیدنی های گازدار، آب میوه های صنعتی، شیرهای طعم

ü محدود کردن مصرف انواع نوشیدنی های شیرین (چای شیرین و بستنی ها ، بیسکوئیت ها ، شیرینی ها و کیک ها ی خامه ای و شکلاتی، انواع شکلات ها)

ü محدود کردن استفاده از گوشت های فرآوری شده مثل سوسیس و کالباس به دلیل داشتن مقادیر زیادی نمک و چربی

ü محدود کردن مصرف انواع فست فودها و غذاهای آماده پرچرب و شور و جایگزین نمودن غذاهای سنتی با ارزش تغذیه ای مناسب

2- تنظیم برنامه غذایی کودکان و نوجوانان

تعداد و زمان وعده های غذایی و میان وعده های غذایی تنظیم گردد. بنابراین بهتر است بجای حجم زیاد غذا در سه وعده اصلی، حجم کمتر غذا در دفعات بیشتر 5-6 بار در روز مصرف شود. خوردن حجم زیاد غذا در یک وعده مقدار زیادی انرژی تامین می کند که مازاد بر نیاز بدن بوده و بصورت چربی در بدن ذخیره می شود .این موضوع می تواند کمک به کنترل گرسنگی و تامین مواد مغذی کند

3- اصلاح رفتارهای غذایی کودکان و نوجوانان

برخی از رفتارهای غذایی و شیوه های تغذیه کودک یا نوجوان یا روش هایی که مادر در تغذیه کودک یا نوجوان خود به کار می برد مانند اجبار به مصرف مواد غذایی موجب افزایش دریافت مواد غذایی و در نهایت افزایش وزن می شود .بنابراین نکات زیر برای اصلاح و تغییر رفتارهای غذایی و شیوه های تغذیه کودکان و نوجوانان پیشنهاد می شود:

از بشقاب کوچکتر استفاده شود و حجم غذا کم باشد و در صورتی که کودک و نوجوان غذای بیشتری طلب کرد به او داده شود. زیاد بودن حجم غذای بشقاب کودک و نوجوان و مجبور کردن او برای اتمام غذای بشقاب یکی از دلایل بروز اضافه وزن و چاقی است .

ü در ساعت معین غذا یا میان وعده خورده شود و در بین این ساعات از ریزه خواری و هله هوله خوردن کودک و نوجوان جلوگیری شود.

ü وعده های غذایی به 5-6 وعده کوچک و منظم تقسیم شود

ü در غذا خوردن عجله نکند و تند تند غذا نخورد.

4- نوشیدن مایعات سالم برای پیشگیری از چاقی

بطور کلی خوردن زیاد آب میوه طبیعی به این دلیل که حاوی مقدار زیادی قند است موجب اضافه وزن و چاقی کودکان و نوجوانان می شود. بنابراین توصیه می شود تا حد امکان کودک میوه بخورد و در صورتی که گاهی اوقات تمایل به خوردن آب میوه وجود دارد باید حتما طبیعی و تازه بوده و در منزل تهیه شود. بطور کلی محدود کردن انواع نوشیدنی های شیرین یکی از راهکارهای مهم پیشگیری از چاقی کودکان و نوجوانان بشمار می رود.

5- فعالیت بدنی در خانه

فعالیت بدنی نقش بسیار مهمی در سلامتی کودکان و نوجوانان دارد و ضمن کاهش وزن و حفظ تناسب اندام، مانع از بروز بسیاری از بیماریها در دوران بزرگسالی خواهد گردید. عادت به انجام فعالیت بدنی نیز مانند عادت غذایی امری است که از سنین کودکی شکل میگیرد. فعالیت بدنی هم برای بدن و هم برای رشد ذهنی کودکان و نوجوانان بسیار مفید است

6-خواب منظم و کافی

فقدان خواب منظم می تواند بر سلامت جسمی و روحی کودکان و نوجوانان تأثیر منفی بگذارد و همچنین توانایی سیستم ایمنی بدن را در مقابله با عفونت ها کاهش دهد. از سوی دیگر، توجه به خواب کافی کودک و نوجوان نقش موثری در پیشگیری و کنترل اضافه وزن و چاقی دارد .مطالعات متعددی ارتباط بین کم خوابی، هله هوله خوردن و ریزه خواری و افزایش دفعات غذا خوردن و در نهایت چاقی در کودکان و نوجوانان را نشان داده اند.

واحد بهبود تغذیه منطقه مشهد مرغاب( قادرآباد)