اصول کلی تغذیه سالم در پیش از بارداری

تغذیه در دوران قبل از بارداری تاثیر زیادی بر روند بارداری دارد. بطوری که تغذیه نامناسب در دوران پیش از بارداری می تواند رشد و نمو جنین را تحت تاثیر قرار دهد هم چنین کمبود مواد مغذی در دوران قبل از بارداری می تواند موجب کاهش ذخایر مواد مغذی و تاثیر منفی بر باروری شود.

برای داشتن یک بارداری و زایمان ایمن خانم ها باید قبل از بارداری نکات زیر را رعایت نمایند:

1.برنامه غذایی مناسب داشته باشند (رعایت سه اصل تعادل، تناسب و تنوع. یعنی در روز به مقدار کافی، متناسب و به شکل متنوع از انواع مواد غذایی در گروه های غذایی اصلی استفاده نماید)

2. قبل از باردار شدن تا حد امکان وزن خود را به محدوده BMI طبیعی برسانند. در صورتی که BMI فردکمتر از 5/18 یا بالاتر از 25 باشد باید رژیم غذایی متناسب برای او در نظر گرفته شود.

3 .از سه ماه قبل از بارداری تا پایان بارداری روزانه یک عدد قرص ترکیبی اسید فولیک و ید مطابق دستورالعمل مصرف ترجیحا نمایند. مصرف اسید فولیک قبل از بارداری، از تولد نوزاد مبتلا به نقص لوله عصبی پیشگیری میکند. ید موجود در مکمل ترکیبی اسیدفولیک و ید نیز برای تامین ید مورد نیاز بدن و پیشگیری از هیپوتیروئیدی مادرزادی نوزاد ضروری است

 4.در صورت وجود کم خونی قبل از بارداری بهتر است درمان صورت پذیرد. بسته به شدت آنمی میزان مصرف مکمل آهن متفاوت است. استفاده از منابع غذایی غنی از آهن در هنگام درمان کم خونی ضروری است .

5.در صورت ابتلا به دیابت و چاقی ( 30 ≤BMII ) لازم است کاهش وزن تا رسیدن به محدوده BMI طبیعی صورت گیرد. علاوه بر کنترل مرتب قند و چربی خون، مصرف غذاهای کم چرب و غنی از کربوهیدرات های مرکب با اندیس گلایسمی پائین و مصرف غذاهای حاوی فیبر و هم چنین انجام منظم تمرینات ورزشی توصیه شود.

توصیه های تغذیه ای برای خانم های لاغر که BMI کمتر از 5/18 دارند:

تنوع غذایی را رعایت کرده و از انواع گروههای غذایی اصلی شامل نان و غلات، سبزی ها، میوه ها، شیر و لبنیات و گروه گوشت، حبوبات، تخم مر غ و مغزها، به میزان توصیه شده استفاده کنند.

در وعده صبحانه از غذاهای پر انرژی مثل عسل، مربا و کره، سرشیر، خامه، ترکیب ارده و شیره انگور یا شیره خرما استفاده کنند.

علاوه بر سه وعده اصلی غذایی از 2 یا 3 میان وعده استفاده کنند.

در میان وعده ها از بیسکوییت (ترجیحا ساده) ،شیر، بستنی، کلوچه، نان و پنیر، خرما، سیب زمینی پخته، میوه های تازه و خشک و انواع مغزها بادام، گردو، پسته، فندق استفاده کنند.

جهت تحریک اشتها، از انواع چاشنی ها در طبخ غذاها استفاده کنند.

توصیه های تغذیه ای برای خانمهای دارای اضافه وزن وچاق که 25 <BMI  دارند:

با استفاده از میان وعده ها، حجم غذا در وعده های اصلی را کم کنند.

مصرف قند و شکر و خورا کی هایی مانند انواع شیرینی، شکلات، آب نبات، نوشابه های گازدار، شربت ها و آب میوه های صنعتی، مربا، عسل و... را بسیار محدود کنند.

از مصرف زیاد نان، برنج و ما کارونی خودداری کنند

نان مصرفی باید از آرد سبوس دار تهیه شده باشد (نان سنگک، نان جو و..) و در عوض نان های فانتزی مثل انواع باگت و نان ساندویچی کمتر مصرف کنند

شیر و لبنیات مصرفی حتما از نوع کم چرب انتخاب شود.

گوشت را تا حد امکان چربی گرفته و مر غ و ماهی را بدون پوست مصرف کنند.

از مصرف فرآورده های گوشتی پرچربی مثل سوسیس، کالباس، همبرگر، کله پاچه و مغز خودداری کنند.

به جای گوشت قرمز، بیشتر از گوشتهای سفید، خصوصا ماهی استفاده کنند.

مصرف سالاد و یا سبزیجات را قبل یا همراه با غذا توصیه می شود

 روغن مصرفی را از انواع مایع گیاهی انتخاب کنند.

غذاها را بیشتر به شکل آب پز و بخار پز ویا تنوری، تهیه و مصرف کنند

از مصرف غذاهای پرچرب و سرخ شده پرهیز کنند.

زهرا قریب مطلق- کارشناس تغذیه منطقه بهداشت و درمان قادراباد